Akcja Żonkile w szkołach, bibliotekach i instytucjach kultury

Zapraszamy szkoły, biblioteki i instytucje kultury do włączenia się 19 kwietnia w akcję społeczno-edukacyjną Żonkile upamiętniającą powstanie w getcie warszawskim.

Ktoś trzyma przed sobą papierowy żonkil w holu Muzeum POLIN.

Uwaga! Skorzystaj z właściwego formularza:

Zgłoś szkołę
Zgłoś bibliotekę, instytucję kultury
Zgłoszenia do akcji Żonkile: 16 lutego–15 kwietnia 2026 roku

Fot. M. Jaźwiecki / Muzeum Historii Żydów Polskich

Dołącz do akcji Żonkile i razem upamiętnijmy 83. rocznicę powstania w getcie warszawskim. Zgłoś swoją szkołę, bibliotekę lub instytucję kultury do udziału w ogólnopolskiej kampanii społeczno-edukacyjnej i skorzystaj z bezpłatnych materiałów, które pomogą przeprowadzić wartościowe zajęcia i działania upamiętniające.

Hasło akcji "Łączy nas pamięć" od lat przypomina, że wspólna historia może być punktem wyjścia do rozmów o solidarności, empatii, odwadze i odpowiedzialności. Żonkile to nie tylko symbol pamięci, ale też zaproszenie do budowania wspólnoty i dialogu ponad podziałami – w szkołach, bibliotekach i lokalnych społecznościach.

Jako reporter uważam, że w czasach fake newsów, chaosu informacyjnego, bardzo ważne są prawdziwe świadectwa, bardzo ważny jest zapis czyjejś pamięci. Przy rocznicy powstania w getcie warszawskim pamiętajmy, jak ważna jest prawda, pamięć i siła świadectw

mówi Mariusz Szczygieł, ambasador tegorocznej edycji akcji Żonkile.

W tym roku zapraszamy także na wyjątkowe spotkanie online z Mariuszem Szczygłem i Hanną Krall, które odbędzie się 8 kwietnia. Osoby, które zgłoszą swoją szkołę, bibliotekę lub instytucję kultury odpowiednio wcześniej, będą mogły wziąć udział w tym wydarzeniu. Dla placówek, które dołączą do akcji po tym terminie, udostępnimy nagranie rozmowy.

Nowości

Na 83. rocznicę powstania w getcie warszawskim przygotowaliśmy dwa opowiadania autorstwa uznanych twórców literatury dziecięcej i młodzieżowej. Nowe materiały są już dostępne na naszej stronie.

Pierwsze z opowiadań pt. "Z ust mi to wyjęła!", napisane przez Pawła Beręsewicza, zostało stworzone z myślą o dzieciach w wieku 8–9 lat. Autor od lat ceniony jest za umiejętność podejmowania trudnych tematów w sposób przystępny, pełen empatii i uważności na emocje najmłodszych czytelników.

Drugie opowiadanie pt. "Prezent", autorstwa Grzegorza Uzdańskiego, skierowane jest do nieco starszych odbiorców w wieku 10–12 lat. Pisarz i nauczyciel w swojej twórczości łączy refleksję historyczną z nowoczesnym językiem, pomagając czytelnikom zrozumieć bardziej złożone konteksty wydarzeń historycznych.

Oba opowiadania zostały zilustrowane przez Aleksandrę Artymowską. Towarzyszą im scenariusze lekcji, ułatwiające pracę edukacyjną.

W tym roku przygotowaliśmy dodatkowo cyfrowe kompendium "Akcja Żonkile w praktyce. Scenariusze, inspiracje, doświadczenia". To praktyczny i usystematyzowany zbiór wszystkich materiałów towarzyszących akcji Żonkile i opracowanych przez Muzeum POLIN w latach 2020–2025, który pomoże przygotować się do obchodów rocznicowych.

Pobierz kompendium

Pobierz wersję dostępną kompendium

Klasy 1–3 szkoły podstawowej

Opowiadanie "Z ust mi to wyjęła!" Pawła Beręsewicza zostało stworzone z myślą o dzieciach w wieku 8–9 lat. Autor od lat ceniony jest za umiejętność podejmowania trudnych tematów w sposób przystępny, pełen empatii i uważności na emocje najmłodszych czytelników.

Pobierz opowiadanie "Z ust mi to wyjęła" [PDF]

Ilustracje do opowiadania wykonała Aleksandra Artymowska.

Opowiadanie "Z ust mi to wyjęła"

Pobierz scenariusz lekcji [PDF]

W opowiadaniu Rafała Witka "Czelendż" do grupy podwórkowych znajomych dołącza Alan – nowy sąsiad. Proponuje coś innego niż zwykłe zabawy: internetowe wyzwania.

To historia o odwadze bycia sobą i o tym, jak ważne jest, by reagować, kiedy ktoś bliski może być w niebezpieczeństwie.

Pobierz opowiadanie "Czelendż" [PDF]

Ilustracje do opowiadania wykonała Aleksandra Artymowska.

Opowiadanie czyta aktorka Barbara Wypych.

Opowiadanie "Czelendż"

Pobierz scenariusz lekcji [PDF]

Film "Pamięć drobinek"

Opowiadanie "Pamięć drobinek"

Pobierz opowiadanie Zofii Staneckiej "Pamięć drobinek"[PDF]

Opowiadanie czyta aktorka Julia Lewenfisz-Górka.

Opowiadanie "Było – nie ma – jest"

Opowiadanie czyta Magdalena Cielecka.

Pobierz scenariusz lekcji i karty pracy [PDF]

Opowiadanie "Strasznie strasznie"

Pobierz opowiadanie "Strasznie strasznie" Pawła Beręsewicza [PDF]

Opowiadanie czyta piosenkarz Andrzej Piaseczny.

Pobierz scenariusz lekcji i karty pracy dla klas 1-3 [PDF]

Opowiadanie "Historia pewnej ulicy"

Pobierz opowiadanie Justyny Bednarek "Historia z pewnej ulicy" [PDF]

Opowiadanie czyta aktorka Katarzyna Zielińska.

Klasy 4-6 szkoły podstawowej

Opowiadanie "Prezent" autorstwa Grzegorza Uzdańskiego skierowane jest do nieco starszych odbiorców w wieku 10–12 lat. Pisarz i nauczyciel w swojej twórczości łączy refleksję historyczną z nowoczesnym językiem, pomagając czytelnikom zrozumieć bardziej złożone konteksty wydarzeń historycznych.

Pobierz opowiadanie "Prezent" [PDF]

Ilustracje do opowiadania wykonała Aleksandra Artymowska.

Opowiadanie "Prezent"

Pobierz scenariusz lekcji [PDF]

Dla uczniów i uczennic klas 4–6 proponujemy film animowany "Było-nie ma-jest" na podstawie opowiadania Katarzyny Jackowskiej-Enemuo. Animacja w reżyserii Łukasza Kamila Kamińskiego porusza temat przeżywania i radzenia sobie ze stratą, pokazując, jak pamięć kształtuje naszą tożsamość.

Film "Było-nie ma-jest"

Pobierz scenariusz lekcji [PDF]

Opowiadanie "Szuflada"

Pobierz opowiadanie "Szuflada" Zuzanny Orlińskiej [PDF]

Opowiadanie czyta aktor Jędrzej Fulara.

Pobierz scenariusz lekcji [PDF]

Polecamy także film "Będę pisać", opowiadający o losach dwójki żydowskich nastolatków, których historia splata się z losami współczesnej dziewczyny z Muranowa. Akcja filmu rozgrywa się w przedwojennej Warszawie, przedstawia codzienne życie bohaterów, utworzenie getta i wybuch powstania 19 kwietnia 1943 roku.

Film "Będę pisać"

Opowiadanie "Takich dwóch jak nas trzech"

Pobierz opowiadanie "Takich dwóch jak nas trzech" Katarzyny Ryrych [PDF]

Opowiadanie czyta Aleksandra Żebrowska.

Pobierz scenariusz lekcji i karty pracy [PDF]

Opowiadanie "Prawdziwi przyjaciele"

Pobierz opowiadanie "Prawdziwi przyjaciele" Marcina Szczygielskiego [PDF]

Opowiadanie czyta aktorka Eliza Rycembel.

Pobierz scenariusz zajęć i karty pracy dla klas 4-6 [PDF]

Klasy 7-8 szkół podstawowych i szkoły ponadpodstawowe

Dla starszych uczestniczek i uczestników przygotowaliśmy wystawę plakatową "Dodajemy odwagi" – wraz ze scenariuszem lekcji poświęconej biografiom:

Marka Edelmana,
Mary Berg,
Emanuela Ringelbluma,
Izraela Milejkowskiego,
Marysi Ajzensztadt,
Nachuma Grzywacza.

To właśnie ich wizerunki i historie znalazły się na plakatach. Ich życiorysy pomagają lepiej zrozumieć kontekst i znaczenie powstania w getcie warszawskim.

Każda z tych osób jest dla nas symbolem odwagi – a ich losy stają się punktem wyjścia do rozmowy z młodzieżą o tym, czym dziś jest odwaga i jak o niej rozmawiać.

Sześć postaci przedstawionych od pasa w górę, od lewej: Marek Edelman, Marysia Azjensztadt, Emanueal Ringelblum, Izrael Milejkowski, Nachum Grzywacz, Mary Berg. Każda z postaci trzyma żonkila, a na środku plakatu jest napis Dodajemy odwagi.

Koncepcja merytoryczna wystawy plakatowej "Dodajemy odwagi": Justyna Suchecka-Jadczak.

Projekt graficzny wystawy plakatowej "Dodajemy odwagi": Ola Szmida.

Wystawę plakatową tworzy 6 elementów, które mogą zostać wydrukowane w formacie A4 lub A3.

Narracja filmu "Zdążyć przed Panem Bogiem" toczy się w trzech płaszczyznach czasowych – w czasie II wojny światowej, gdzie poznamy losy młodego Edelmana, ostatniego przywódcy powstania w getcie warszawskim; w latach 60. XX wieku, kiedy to rozwija się jego kariera lekarska w Łodzi, i wreszcie w latach 70. XX wieku – w czasie rozmów pomiędzy bohaterem a Hanną Krall opisanych w reportażu.

Film "Zdążyć przed Panem Bogiem"

Scenariusz lekcji i karty pracy dla klas 7-8 oraz szkół ponadpodstawowych [PDF]

Osoby pracujące z tą grupą wiekową będą mogły również wykorzystać do pracy z młodzieżą film "Muranów – Dzielnica Północna", stworzony na potrzeby akcji w ubiegłych latach. Materiał utrzymany jest w stylistyce youtuberskiej i towarzyszą mu scenariusz lekcji i karta pracy.

Film "Muranów – Dzielnica Północna"

Dla licealistów i licealistek udostępniamy również napisany na potrzeby akcji w 2022 roku reportaż Anny Bikont. Tekst przybliża postać Ireny Sendlerowej i jej relacji z Adamem Celnikierem, młodym żydowskim prawnikiem, który w czasie okupacji znalazł się za murami warszawskiego getta. Reportaż uzupełniają scenariusz lekcji i karta pracy, które można wykorzystać w ramach zajęć z uczennicami i uczniami.

Osoby z niepełnosprawnościami

Materiały edukacyjne do akcji Żonkile powstały z myślą o osobach z różnymi rodzajami niepełnosprawności.

Opowiadania i teksty oraz towarzyszące im karty pracy i scenariusze lekcji oferujemy w wersji dostępnej. Teksty, skierowane do uczniów i uczennic klas 1–3 oraz 4–6, przygotowaliśmy również w formie słuchowisk.

Stworzyliśmy adaptacje opowiadań "Strasznie strasznie" i "Prawdziwi przyjaciele" dostosowane do potrzeb i możliwości osób z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim i umiarkowanym. Adaptacje uzupełniliśmy o scenariusz lekcji, karty pracy oraz ilustracje.

Przygotowaliśmy uproszczony szablon żonkila [PDF], z którego można skorzystać, by samodzielnie stworzyć papierowy kwiat. Polecamy go szczególnie dzieciom w wieku wczesnoszkolnym oraz osobom z obniżoną sprawnością manualną.

Wszystkie filmy stworzone na potrzeby akcji Żonkile mają audiodeskrypcję oraz napisy. Zachęcamy do obejrzenia materiałów z tłumaczeniem na PJM, dostępnych na naszym kanale YouTube:

"Nie było żadnej nadziei. Powstanie w getcie warszawskim 1943",
"Muranów – Dzielnica Północna".

Materiały w wersji dostępnej

Klasy 1–3 szkoły podstawowej

Opowiadanie "Z ust mi to wyjęła"

Pobierz opowiadanie "Z ust mi to wyjęła" [PDF]

Pobierz scenariusz lekcji w wersji dostępnej [PDF]

W opowiadaniu Rafała Witka "Czelendż" do grupy podwórkowych znajomych dołącza Alan – nowy sąsiad. Proponuje coś innego niż zwykłe zabawy: internetowe wyzwania.

To historia o odwadze bycia sobą i o tym, jak ważne jest, by reagować, kiedy ktoś bliski może być w niebezpieczeństwie.

Pobierz opowiadanie "Czelendż" w wersji dostępnej [PDF]

Opowiadanie czyta aktorka Barbara Wypych.

Opowiadanie czyta aktorka Julia Lewenfisz-Górka.

Opowiadanie "Było – nie ma – jest"

Pobierz opowiadanie "Było – nie ma – jest" Katarzyny Jackowskiej-Enemuo w wersji dostępnej [PDF]

Opowiadanie czyta aktorka Magdalena Cielecka.

Pobierz scenariusz lekcji i karty pracy dla klas 1–3 w wersji dostępnej [PDF]

Opowiadanie "Strasznie strasznie"

Pobierz opowiadanie "Strasznie strasznie" Pawła Beręsewicza w wersji dostępnej

Opowiadanie czyta piosenkarz Andrzej Piaseczny.

Pobierz scenariusz lekcji i karty pracy dla klas 1–3 w wersji dostępnej [PDF]

Opowiadanie "Historia z pewnej ulicy"

Pobierz opowiadanie Justyny Bednarek "Historia z pewnej ulicy" w wersji dostępnej [ZIP]

Opowiadanie czyta aktorka Katarzyna Zielińska.

Klasy 4–6 szkoły podstawowej

Opowiadanie "Prezent"

Pobierz opowiadanie "Prezent" w wersji dostępnej [PDF]

Pobierz scenariusz lekcji w wersji dostępnej [PDF]

Film animowany z audiodeskrypcją na podstawie opowiadania "Było-nie ma-jest"

Pobierz scenariusz lekcji w wersji dostępnej [DOCX]

Opowiadanie "Szuflada"

Pobierz opowiadanie "Szuflada" Zuzanny Orlińskiej w wersji dostępnej [DOCX]

Opowiadanie czyta aktor Jędrzej Fulara.

Pobierz scenariusz lekcji w wersji dostępnej [DOCX]

Opowiadanie "Takich dwóch jak nas trzech"

Pobierz opowiadanie "Takich dwóch jak nas trzech w wersji dostępnej [PDF]

Pobierz scenariusz lekcji i karty pracy dla klas 4–6 w wersji dostępnej [PDF]

Opowiadanie "Prawdziwi przyjaciele"

Pobierz opowiadanie "Prawdziwi przyjaciele" Marcina Szczygielskiego w wersji dostępnej [PDF]

Opowiadanie czyta aktorka Eliza Rycembel.

Klasy 7–8 szkół podstawowych oraz szkoły ponadpodstawowe

NOWOŚĆ! Wystawa plakatowa "Dodajemy odwagi" – wraz ze scenariuszem lekcji poświęconej biografiom:

Marka Edelmana,
Mary Berg,
Emanuela Ringelbluma,
Izraela Milejkowskiego,
Marysi Ajzensztadt,
Nachuma Grzywacza,

Koncepcja merytoryczna wystawy plakatowej "Dodajemy odwagi": Justyna Suchecka-Jadczak.

Projekt graficzny wystawy plakatowej "Dodajemy odwagi": Ola Szmida.

Wystawę plakatową tworzy 6 elementów, które mogą zostać wydrukowane w formacie A4 lub A3.

Film "Zdążyć przed Panem Bogiem" – wersja z audiodeskrypcją

Film "Zdążyć przed Panem Bogiem" – tłumaczenie na PJM oraz napisy

Scenariusz lekcji i karty pracy dla klas 7-8 oraz szkół ponadpodstawowych w wersji dostępnej [PDF]

Film "Nie było żadnej nadziei. Powstanie w getcie warszawskim 1943" – tłumaczenie na PJM

Tekst "Miłość w getcie"

Adaptacje opowiadań w tekście łatwym do czytania, scenariusze i karty pracy

Biblioteki i instytucje kultury

Lista książek do akcji Żonkile 2026

W tym roku przygotowaliśmy:

opowiadanie "Z ust mi to wyjęła!", napisane przez Pawła Beręsewicza, stworzone z myślą o dzieciach w wieku 8–9 lat,
opowiadanie "Prezenty", autorstwa Grzegorza Uzdańskiego, skierowane do starszych odbiorców w wieku 10–12 lat.

Polecamy także materiały edukacyjne, które powstały w poprzednich latach:

Dla najmłodszych odbiorców akcji Żonkile (6–9 lat)

W opowiadaniu Rafała Witka "Czelendż" do grupy podwórkowych znajomych dołącza Alan – nowy sąsiad. Proponuje coś innego niż zwykłe zabawy: internetowe wyzwania.

To historia o odwadze bycia sobą i o tym, jak ważne jest, by reagować, kiedy ktoś bliski może być w niebezpieczeństwie.

Pobierz opowiadanie "Czelendż" [PDF]

Ilustracje do opowiadania wykonała Aleksandra Artymowska.

Opowiadanie czyta aktorka Barbara Wypych.

Opowiadanie "Czelendż"

Pobierz scenariusz lekcji [PDF]

Materiały do stworzenia wystawy plakatowej "Dodajemy odwagi"

– wraz ze scenariuszem lekcji poświęconej biografiom:

Marka Edelmana,
Mary Berg,
Emanuela Ringelbluma,
Izraela Milejkowskiego,
Marysi Ajzensztadt,
Nachuma Grzywacza.

Koncepcja merytoryczna wystawy plakatowej "Dodajemy odwagi": Justyna Suchecka-Jadczak.

Projekt graficzny wystawy plakatowej "Dodajemy odwagi": Ola Szmida.

Wystawę plakatową tworzy 6 elementów, które mogą zostać wydrukowane w formacie A4 lub A3.

opowiadania dla dzieci i młodzieży – teksty Katarzyny Jackowskiej-Enemuo, Pawła Beręsewicza, Justyny Bednarek, Zofii Staneckiej i Zuzanny Orlińskiej. Dostępne w formie plików PDF i słuchowisk,
reportaż Anny Bikont – o Irenie Sendlerowej i Adamie Celnikierze, wzbogacony o scenariusz lekcji i kartę pracy,
film "Zdążyć przed Panem Bogiem" – historia Marka Edelmana na tle powstania w getcie i jego późniejszej działalności. Dostępny także w języku angielskim oraz ukraińskim.

Scenariusz lekcji i karty pracy dla klas 7-8 oraz szkół ponadpodstawowych [PDF]

Reportaż Anny Bikont

Wykorzystanie logotypu akcji

Prosimy o umieszczenie logotypu akcji Żonkile na plakatach, ulotkach lub w materiałach elektronicznych o wydarzeniu upamiętniającym powstanie w getcie warszawskim, organizowanym w szkole, bibliotece, instytucji. Pomocne będą szablony do pobrania, które udostępniamy poniżej:

Przypominamy, że logo akcji Żonkile jest znakiem zastrzeżonym i powinno być stosowane zawsze z logo Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN podpisanym jako Organizator akcji Żonkile.

Zachęcamy do skorzystania z gotowych materiałów do pobrania:

Udział w akcji Żonkile to konkretne wsparcie w pracy edukacyjnej i animacyjnej. Każda zgłoszona placówka otrzyma:

zaproszenie do udziału w webinarach przygotowanych osobno dla kadry nauczycielskiej oraz dla osób pracujących w bibliotekach i instytucjach kultury; w programie webinarów uwzględniliśmy pracę z różnymi grupami wiekowymi i z osobami z niepełnosprawnościami,
dostęp do spotkania online z Mariuszem Szczygłem i Hanną Krall, które odbędzie się 8 kwietnia; dla placówek zgłoszonych po tym terminie udostępnimy nagranie rozmowy,
bezpłatny pakiet materiałów edukacyjnych online do wykorzystania podczas zajęć i własnych wydarzeń,
dyplom potwierdzający udział w akcji.

W kwietniu zaplanowane są webinary prowadzone przez zaproszonych gości – osoby o dużym doświadczeniu i autorytecie, które pomogą spojrzeć na temat pamięci i historii z perspektywy praktycznej pracy z uczniami i odbiorcami działań kulturalnych. To okazja do udziału w wartościowych spotkaniach dla zgłoszonych instytucji.

Skorzystaj ze strzałek, by poruszać się wygodnie po dokumencie.

Pobierz wersję dostępną krótkiego przewodnika po akcji Żonkile [PDF]

Do udziału w akcji Żonkile można zgłaszać się do 15 kwietnia (środa).

Skontaktujemy się z osobami zgłaszającymi w ciągu 7 dni kalendarzowych od daty wypełnienia formularza.

Jeżeli wiadomość nie dotrze po upływie tego terminu (prosimy o sprawdzenie, czy nie trafiła ona do folderu ze spamem), prosimy o kontakt na adres: [email protected]

Kontakt:

[email protected]

Masz pytania? Skorzystaj z infolinii żonkilowej!

Numer telefonu: 507 953 578.

Godziny działania infolinii:

poniedziałek 10:00–13:00
środa 10:00–13:00
czwartek 14:00–17:00

Chętnie odpowiemy na Wasze pytania i pomożemy w zgłoszeniu placówki do udziału w akcji!

Stopka z loforypami organizatorów, partnerów i sponsorów akcji Żonkile 2026

Logotypy Funduszy Norweskich, Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Muzeum POLIN. Na dole napis: wspólnie działamy na rzecz bardziej zielonej, demokratycznej i odpornej Europy.