• 17 czerwca 2021–10 stycznia 2022
• KUP "Przewodnik" autorstwa Wilhelma Sasnala >>

Ekspozycja wpisuje się w program działań realizowanych przez Muzeum POLIN, w których artyści mierzą się z historią, kulturą i dziedzictwem polskich Żydów.

Obrazy Wilhelma Sasnala cieszą się międzynarodowym uznaniem, lecz w Polsce były pokazywane stosunkowo rzadko – ostatnia znacząca wystawa odbyła się w 2007 roku w warszawskiej Zachęcie. Wystawa w Muzeum POLIN jest pierwszą indywidualną prezentacją jego twórczości w polskim muzeum, obejmującą prace powstałe w ciągu minionych dwudziestu lat. Ekspozycja jest ważnym wydarzeniem z dziedziny sztuki współczesnej – zarówno w kontekście polskim, jak i światowym. Znalazły się na niej prace udostępnione przez artystę, a także z kolekcji polskich (w tym Muzeum POLIN) i zagranicznych, często pokazywane po raz pierwszy.

Prace Wilhelma Sasnala znajdują się w najważniejszych światowych kolekcjach muzealnych, m.in. w Museum of Modern Art i w Solomon R. Guggenheim Museum w Nowym Jorku, Tate Modern w Londynie, Centre Pompidou w Paryżu, Sprengel Museum w Hanowerze, Fondation Beyeler w Riehen, Van Abbemuseum w Eindhoven i Stedelijk Museum w Amsterdamie. Artysta miał wystawy indywidualne m.in. w Kunsthalle Zürich, Camden Arts Centre i Whitechapel Gallery w Londynie, K21 Kunstsammlung Nordrhein-Westfalen w Dusseldorfie, Haus der Kunst w Monachium, oraz brał udział w licznych wystawach zbiorowych na całym świecie.

Malarstwo Sasnala w dużym stopniu inspirują przekazy wizualne zaczerpnięte z różnych źródeł i kontekstów, w tym środków masowego przekazu – telewizji, Internetu, prasy, a także prace plastyczne innych, ważnych dla niego artystów, i oczywiście fotografia. Jego sztuka mówi o życiu codziennym, o przemianach społecznych, o dorastaniu w czasach przejścia – z realnie istniejącego socjalizmu do realnie istniejącego kapitalizmu, o polityce upamiętniania i rozliczania przeszłości. Malarz opowiada, jak jego pokolenie zmaga się z rzeczywistością, w której konfrontujemy się także z ciągłym trwaniem wojennej i powojennej historii. Sasnal od kilkunastu lat kręci również filmy, zarówno pełno- jak i krótkometrażowe. Ich współautorką jest Anka Sasnal, żona artysty.

Relacja oka i pamięci, dotyku i zapomnienia, szukanie języka i utrata mowy – te przeciwstawne, a często równoczesne doświadczenia opisują obszar opuszczony, wyparty, obszar wstydu i ciekawości. Co jest za tym ślepym murem? Szukając odpowiedzi, Sasnal idzie mało uczęszczaną ścieżką, po której prowadzą go dzieła mierzące się z Holokaustem w języku obrazów i relacji świadków, takie jak komiks Arta Spiegelmana Maus, film Claude’a Lanzmanna Shoah czy opowiadania Tadeusza Borowskiego. 

Na pytanie – dlaczego temat żydowski, a szczególnie temat Zagłady jest dla niego tak istotny, Sasnal odpowiada: "Z jakiegoś nieświadomego poczucia braku, który trudno zdefiniować. A może z poczucia winy, jakie, będąc wychowanym w tradycji chrześcijańskiej Polakiem, noszę. Żydowskimi tematami nie zainteresowałem się na pewno z sentymentu, bardziej z własnej troski. I teraz jest mi łatwiej, bo wiele tematów przerobiłem i je nazwałem. Jan Tomasz Gross ma rację, mówiąc: "Polacy powinni to załatwić dla siebie, nie dla kogoś"".

Wystawa Wilhelma Sasnala w Muzeum POLIN, które jako nowoczesna, otwarta instytucja kultury nie boi się stawiać trudnych pytań i zachęcać swoich Widzów do osobistych interpretacji i dialogu z historią, jest ciekawą propozycją nie tylko dla osób zainteresowanych relacjami polsko-żydowskimi, ale także dla wszystkich, którym są emocjonalnie nieobojętne sprawy dzisiejsze, w ich wymiarze społecznym, politycznym i poetyckim. Pytając o znaczenia polskiego pejzażu – w wymiarze fizycznym, kulturowym i historycznym – wystawa Sasnala w Muzeum POLIN dotyczy w istocie całości naszego doświadczenia współczesności. W swoich malowanych z tego doświadczenia obrazach, artysta zdaje się mówić do publiczności wystawy, że nasza polityka historyczna będzie osobista, a nie narzucona z góry – albo wkrótce nie będzie jej wcale.

Kuratorem wystawy jest Adam Szymczyk, który w latach 2003-2014 był dyrektorem Kunsthalle Basel, a w latach 2014-2017 dyrektorem artystycznym documenta 14 w Atenach i Kassel.

• Kurator wystawy: Adam Szymczyk
• Architektura wystawy: Johanna Meyer-Grohbrügge
• Identyfikacja wizualna wystawy: Agata Biskup
• Kuratorki organizacyjne: Agata Polak, Katarzyna Tomczak-Wysocka
• Kierowniczka Działu Wystaw: Joanna Fikus
• Inwentaryzator: Aneta Jesionek
• Opieka konserwatorska: Marta Stawińska, Erika Krzyczkowska-Roman, Agnieszka Cyrulik
• Tłumaczenie i korekta tekstów w języku angielskim: Zofia Sochańska
• Korekta tekstów w języku polskim: Tamara Łozińska
• Promocja wystawy: Michał Kulisiewicz, Marlena Bogusz
• Współpraca z mediami: Marta Dziewulska
• Koordynatorki programu towarzyszącego: Anna Pokłosiewicz, Ewa Chomicka, Zuzanna Schnepf-Kołacz
• Asystent artysty: Paweł Gardynik
• Asystentka kuratora: Sylwia Narewska
• Realizacja wystawy: IKG Aleksander Sieklicki

Podziękowania artysty, kuratora i organizatorów za współpracę przy tworzeniu wystawy zechcą przyjąć Anka Sasnal, Andrzej Przywara i Joanna Diem.

Instytucje i osoby użyczające prace na wystawę 
Courtesy Anton Kern Gallery, New York, Boros Collection, Berlin, Collection of J&M Donnelly, Collection of Mario Testino, Collection Peter Handschin, Switzerland, Courtesy Hauser & Wirth, Courtesy Sadie Coles HQ, Fondation Beyeler, Riehen, Basel, Fundacja Galerii Foksal , Galeria Raster , ISelf Collection, Ewa Jasiecka, Muzeum Narodowe w Warszawie , Muzeum Okręgowe w Tarnowie , Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, Wilhelm Sasnal, Jill & Scott Forbes, Zachęta – Narodowa Galeria Sztuki w Warszawie  oraz kolekcje prywatne