Galeria "Dziedzictwo"

Galeria "Dziedzictwo" jest poświęcona kulturowemu dorobkowi polskich Żydów. Chcemy przypomnieć ludzi, których dokonania stały się dziedzictwem kolejnych pokoleń i nas dzisiaj. Chcemy pokazać ich niezwykłe biografie, w których odbicie znajduje wiele burzliwych wydarzeń historycznych. Jednocześnie chcemy też spojrzeć na sylwetki tych osób w świetle ich żydowsko-polskich korzeni.

Copyrights
fot. M. Jaźwiecki / Muzeum Historii Żydów Polskich
Przy pulpicie z ekranami multimedialnymi siedzi kilka osób. Nad nimi wielka mapa z pinami w konkretnych miejscowościach dawnej Polski, połączonymi linkami.
Copyrights
fot. M. Jaźwiecki / Muzeum Historii Żydów Polskich
Przy pulpicie z ekranem multimedialnym siedzi osoba. Nad nią wielka mapa z pinami w konkretnych miejscowościach dawnej Polski, połączonymi linkami
Copyrights
fot. M. Jaźwiecki / Muzeum Historii Żydów Polskich
Konsola / pulpit z ekranami multimedialnymi. Wyświetlone są na niej nazwiska osób: Alina Szapocznikow, Marek Edelman, Julian Tuwim.. Nad nią wielka mapa z pinami w konkretnych miejscowościach dawnej Polski, połączonymi linkami
Copyrights
fot. M. Jaźwiecki / Muzeum Historii Żydów Polskich
Copyrights
fot. M. Jaźwiecki / Muzeum Historii Żydów Polskich
Widok na rzeźbę Huberta Czerepoka - z białych i czerwonych świetlówek spleciona bryła w kształcie kryształu
Copyrights
fot. M. Jaźwiecki / Muzeum Historii Żydów Polskich
Widok przez szybę z napisem Legacy na rzeźbę Huberta Czerepoka - z białych i czerwonych świetlówek spleciona bryła w kształcie kryształu
Copyrights
fot. M. Jaźwiecki / Muzeum Historii Żydów Polskich
Rzeźba Huberta Czerepoka widziana przez ścianę szkalną Muzeum, z zewnątrz, przez wygrawerowane na niej hebrajskie litery
Copyrights
fot. M. Jaźwiecki / Muzeum Historii Żydów Polskich
Laureaci Nagrody Nobla po ceremonii, pierwszy z prawej Joseph Agnon (literatura), 10 grudnia 1966, Sztokholm, Szwecja
Copyrights
Laureaci Nagrody Norbla po ceremonii, pierwszy z prawej Joseph Agnon (literatura), 10 grudnia 1966, Sztokholm, Szwecja, East News
Uśmiechnięty mężczyzna - Marek Edelman
Copyrights
Marek Edelman, 1976-1977, Warszawa, fot. Bartosz Pietrzak
Henryk Berlewi z otwarcia wystawy w salonie automobilowym Austro-Daimler
Copyrights
Fotografia Henryka Berlewiego z otwarcia wystawy w salonie automobilowym Austro-Daimler przy ul. Wierzbowej w Warszawie, 1924, Musee d’art et d’historie du Judaisme, Paryż
Elegancko ubrana kobieta - Ida Kamińska - trzyma statuetkę Oskara. Stoi w otoczeniu dwóch mężczyzn w ciemnych garniturach.
Copyrights
Ida Kamińska ze statuetką Oscara za najlepszy film nieanglojęzyczny dla filmu „Sklep przy głównej ulicy”, 1965, YIVO Institute for Jewish Research
Fotografia mężczyzny, Dawida Ben Guriona, który coś mówi, lekko uśmiechnięty
Copyrights
Dawid Ben Gurion, Central Zionist Archive
Kobieta w jasnej sukni i kapeluszu stoi na podwyższeniu - Róża Luxemburg na wiecu w Stuttgarcie
Copyrights
Róża Luxemburg na wiecu w Stuttgarcie, 1907 r., Bildarchiv Preusicher Kulturbesitz
Elegancko ubrana kobieta - Helena Rubinstein - trzyma w dłoniach maskę z drewna Afrykańską
Copyrights
Helena Rubinstein, 1930, The Special Collections and College Archives (SPARC) of the FIT (Fashion Institute of Technology) Library
Duże logo/neon wytwórni filmowej Goldwyn
Copyrights
Goldwyn Studio w Culver City, 1921, Historic Hollywood Photographs
Copyrights
Isaac Bashevis Singer (pierwszy z prawej) z dwoma innymi literatami, Warszawa, lata 20, YIVO Institute for Jewish Research

Od końca XVIII wieku, wraz z postępującą emancypacją, coraz więcej Żydów wychodziło poza świat tradycji, uczestnicząc w życiu społecznym, politycznym i kulturalnym swojego otoczenia. Niektóre dziedziny stawały się im szczególnie bliskie – mieli do nich łatwiejszy dostęp niż do innych, bądź wybierali je, kierując się wyniesionymi z żydowskiej kultury wartościami. Zdarzało się również, iż do dziedzin, którymi się zajmowali, wnosili nową, wywodzącą się z  żydowskiej tradycji perspektywę, niekiedy mającą też związek z ich polskimi korzeniami. Ich osiągnięcia, niektóre uznane na arenie międzynarodowej, inne znane lepiej w polskim bądź w żydowskim świecie – mają wartość uniwersalną.


Do pokazania w galerii "Dziedzictwo" wybraliśmy 26 postaci, reprezentujących różne obszary twórczości i działalności – sztukę, literaturę, muzykę, teatr i film, nauki ścisłe i humanistyczne, prawo, edukację, ekonomie, politykę. Ich dorobek jest ważny dla cywilizacji światowej, polskiej lub żydowskiej. Zestawione biografie bohaterów galerii ukazują szerokie spektrum dziedzin i obszarów życia, w których zaznaczyli swoją obecność polscy Żydzi oraz różnorodność życiowych losów i relacji z żydowskim światem. Wszyscy są polskimi Żydami w tym sensie, że urodzili się i na ogół wychowali w Polsce lub na ziemiach polskich. Jedni dorastali w rodzinach religijnych, inni – w zasymilowanych, niektórzy – zmienili wyznanie. Wielu z nich porzuciło świat tradycji lub wyjechało z Polski, jednak fakt wychowania w świecie polsko-żydowskich wartości nie pozostawał bez wpływu na ich życiowe wybory.

Ta konstelacja bohaterów tworzy zbiorowy portret polskich Żydów, w całej jego różnorodności, widziany poprzez życie i osiągnięcia jednostek, które są jednocześnie wyjątkowe i reprezentatywne. Ich losy rozgrywały się na styku wielu kultur, cechowało je otwarcie na świat. Mamy nadzieję, iż ich historie, osiągnięcia i reprezentowane przez nich wartości  staną się źródłem inspiracji także dla nas dzisiaj i dla przyszłych pokoleń.

Drzewo życia

drzewo życia - rzeźba Huberta CzerepokaRzeźba "Drzewo życia" została stworzona przez artystę Huberta Czerepoka w odpowiedzi na konkurs ogłoszony przez Muzeum POLIN, w którym artyści zostali zaproszeni do stworzenia koncepcji dzieła sztuki dedykowanego kulturowemu dorobkowi polskich Żydów. Szukając metafory ujmującej dziedzictwo polskich Żydów w sensie zarazem uniwersalnym i żydowskim, zbiorowym i indywidualnym, artysta sięgnął do symboliki kabalistycznego Drzewa Życia, zbudowanego z sefir, czyli boskich mocy konstytuujących świat.

Wykonał on lśniącą, neonową konstrukcję nawiązującą do tego kabalistycznego symbolu, nadając jednocześnie dziesięciu sferycznym sefirom nowe znaczenie. W jego rzeźbie mają one symbolizować obszary, w których realizuje się myśl, twórczość i działalność człowieka – na przykład sztuki piękne, literaturę, kino i teatr, muzykę, naukę, politykę, ekonomię, prawo, edukację. Dziedziny te rozwijają się dzięki pojedynczym ludziom – ich pracy, pasji, konsekwencji w dążeniu do celu, otwartości i odwadze w pokonywaniu przeszkód, a zarazem – stanowią fundament naszej cywilizacji. W tym sensie, niczym "boskie moce" – przyczyniają się naprawy i "utrzymania" świata.

belka z logotypami partnerów galerii Dziedzictwo