Migracje, granice i przynależność ponad granicami – Żydzi między Polską a Izraelem w latach 1945–1957
- 15 czerwca (niedziela), godz. 18:00
- Wykład w języku angielskim z tłumaczeniem na język polski
- Wstęp wolny
Migrację Żydów z Polski do Izraela w latach 1945–1957 należy widzieć jako złożony proces transnarodowy, kształtowany zarówno przez strukturalne uwarunkowania międzynarodowe, jak i indywidualną sprawczość. Wykraczając poza tradycyjną historiografię koncentrującą się na państwie narodowym oraz teorie odpychania i przyciągania, Marcos Silber skoncentruje się w wykładzie na dwóch kluczowych zjawiskach: strategiach prezentowania własnej tożsamości przez migrantów oraz transnarodowych sieciach powiązań.
W zależności od kontekstu sytuacyjnego migranci akcentowali różne aspekty tożsamościowe, podkreślając związki etniczne, zawodowe czy ideologiczne. Te strategie autoreprezentacji ukazują migrację nie jako jednorazowe przemieszczenie, lecz proces ciągłego negocjowania przynależności. Z kolei transnarodowe sieci powiązań rodzinnych, kulturalnych i zawodowych ułatwiały migrację i podtrzymywanie więzi ponad żelazną kurtyną. Ta perspektywa pozwala na bardziej zniuansowane zrozumienie życia Żydów po Zagładzie, uwzględniające ich witalność, odporność i sprawczość pomimo olbrzymich strat.
Marcos Silber wykłada na Uniwersytecie w Hajfie. Specjalizuje się w nowożytnej historii Żydów, a jego badania koncentrują się na Europie Wschodniej, migracji, kulturze popularnej oraz procesach budowania narodu. Analizuje relacje między polityką państwową a indywidualnymi doświadczeniami.
Wspólnie z Szymonem Rudnickim redagował dwa tomy w języku polskim i hebrajskim: "Documents on Polish-Israeli Diplomatic Relations" (2009). Opublikował liczne artykuły dotyczące powojennych relacji izraelsko-polskich oraz wzajemnych migracji ("Journal of Israeli History" 2008, 2010; "East European Jewish Affairs" 2017; a także w tomach zbiorowych 2019, 2020, 2022). Bada również transfer praktyk kulturowych i idei między kulturami "polską" i "żydowską" oraz ziemiami polskimi i Izraelem ("Tsion" 2015; "Acta Poloniae Historica" 2021; "Michael" 2024; "Postscriptum Polonistyczne" 2025" oraz inne). Łączy badania archiwalne z podejściami teoretycznymi zaczerpniętymi z badań nad migracją, studiów kulturowych i historii społecznej. Takie podejście pozwala mu ukazywać oddolne perspektywy.