Kim były kobiety, które współtworzyły historię żydowską w Polsce – artystki, opiekunki, wizjonerki? W cyklu "Herstorie" Mikołaj Grynberg przypomina ich losy i pyta, co dziś możemy usłyszeć w ich głosach.

"Herstorie" to rozmowy o kobietach – tych znanych, jak Alina Szapocznikow czy Helena Rubinstein, i tych pozostających dotąd w cieniu, jak Stefania Wilczyńska czy Ida Kamińska. Ich biografie, zachowane w naszych zbiorach i na portalu kolekcje.polin.pl, stają się punktem wyjścia do rozmów o sztuce, pamięci i odpowiedzialności. Razem z zaproszonymi gośćmi Mikołaj Grynberg pyta, jak te życiorysy rezonują dziś i co wciąż mogą nam powiedzieć o świecie, w którym żyjemy.

Odcinek 1. Alina Szapocznikow – ciało jako rzeźba pamięci

• Premiera: 18 września 2025 (czwartek)
• Gościni: Anda Rottenberg – historyczka sztuki, kuratorka

Odcinek 1. Alina Szapocznikow. Transkrypcja podcastu [.docx]

Jak opowiadać o kruchości ciała, o pamięci i o traumie, kiedy język zawodzi? Alina Szapocznikow, jedna z najważniejszych rzeźbiarek XX wieku, stworzyła sztukę, która była jednocześnie intymnym zapisem własnych doświadczeń i odważnym eksperymentem artystycznym. Jej prace – od odlewów ciała po monumentalne formy – wciąż poruszają i prowokują. W rozmowie z Andą Rottenberg Mikołaj Grynberg pyta, jak sztuka Szapocznikow rezonuje dziś i dlaczego jej głos tak mocno wybrzmiewa w naszej współczesności.

Odcinek 2. Stefania Wilczyńska (Pani Stefa) – wychowanie jako misja

• Premiera: 3 października 2025 (piątek)
• Gościni: Magda Kicińska – dziennikarka, reporterka, autorka książki "Pani Stefa"

Odcinek 2. Stefania Wilczyńska (Pani Stefa). Transkrypcja podcastu [.docx]

Przez dekady pozostawała w cieniu Janusza Korczaka, a jednak to ona – Stefania Wilczyńska, zwana Panią Stefą – współtworzyła Dom Sierot i codziennie czuwała nad setką dzieci. W rozmowie z Magdą Kicińską Mikołaj Grynberg przywraca pamięć o kobiecie, która wierzyła, że każde dziecko zasługuje na szacunek i sprawczość. To opowieść o odpowiedzialności, sile i codziennym heroizmie, który zakończył się na Umschlagplatzu w 1942 roku.

Odcinek 3. Helena Rubinstein – imperium piękna

• Premiera: 16 października 2025 (czwartek)
• Gościni: Karolina Sulej, antropolożka mody, autorka książki "Rzeczy Osobiste”

Odcinek 3. Helena Rubinstein – imperium piękna. Transkrypcja podcastu [.docx]

Jak córka krakowskiego handlarza świecami stworzyła jedno z największych kosmetycznych imperiów świata? Helena Rubinstein była wizjonerką, która zmieniła sposób, w jaki kobiety myślą o urodzie, niezależności i sukcesie. Jej historia to opowieść o odwadze, migracji i przełamywaniu granic. W rozmowie z Karoliną Sulej Mikołaj Grynberg odkrywa mniej znane oblicza Rubinstein – od rodzinnych początków po globalną markę, która przetrwała swoją założycielkę.

Odcinek 4. Ida Kamińska – teatr jako życie

• Premiera: 30 października 2025 (czwartek)
• Gość: Damian Josef Neć – reżyser teatralny, współzałożyciel Żydowskiego Instytutu Sztuki

Odcinek 4. Ida Kamińska – teatr jako życie. Transkrypcja podcastu [.docx]

Czy teatr może być ratunkiem dla wspólnoty po Zagładzie? Ida Kamińska – aktorka, reżyserka i dyrektorka – odbudowała Teatr Żydowski w Polsce, wierząc, że scena może być "żywym pomnikiem" ocalałej kultury jidysz. W rozmowie z Damianem Jose­fem Neciem Mikołaj Grynberg pyta o jej niezwykłą determinację, o tradycję teatru jidysz i o to, jak ta spuścizna brzmi dziś – w Polsce i na świecie.