Wystawa "1000 lat historii Żydów polskich"

Zapraszamy na wędrówkę przez 1000 lat historii polskich Żydów. Po drodze czekają na Ciebie opowieści o wyjątkowych ludziach, świętach, obyczajach, religii i kulturze. O miłości, przyjaźni, poświęceniu i walce. O życiu znanym z kronik i gazet. I o tym znanym z ulic żydowskich dzielnic i miasteczek.

Fot. M. Jaźwiecki / Muzeum Historii Żydów Polskich

Unikatowe pamiątki, rekonstrukcje i multimedia pomogą Ci wejść do świata, którego już nie ma. Dzięki nim chociaż przez chwilę staniesz się jego częścią.

Wystawa składa się z dziewięciu galerii. Przedstawiamy w nich kolejne etapy historii: od legendy o przybyciu Żydów na ziemie polskie, przez rozwój kultury, przemysłu i handlu, po czas Zagłady i współczesność.

Poznaj galerie wystawy stałej

"Las"

Jak głosi legenda o przybyciu Żydów do kraju Mieszka I, słowo "Polin" wyznacza początek ich tysiącletniej historii na ziemiach polskich. Ten wyraz w języku hebrajskim znaczy "tutaj odpoczniesz" oraz jest nazwą Polski. Legenda wprowadzi Cię w dalszą część wystawy.

Więcej o galerii "Las"

Tysiąc lat temu kraj Mieszka I porastały głównie gęste lasy, dlatego legendę poznasz w symbolicznym lesie – obietnicy schronienia i odpoczynku, jaką dostrzegli pierwsi Żydzi...

"Pierwsze spotkania (960–1500)"

Sprawdź, skąd Żydzi przybywali do Polski, gdzie się osiedlali i dlaczego. W X wieku przemierzali ziemie polskie jako kupcy. Pięćset lat później mieszkali tu już na stałe, w ponad 100 miejscowościach.

Więcej o galerii "Pierwsze spotkania"

Dowiedz się, jak funkcjonowały gminy żydowskie. Zobacz też najstarszy obiekt na naszej wystawie – XIII-wieczny brakteat, czyli monetę z hebrajskimi literami.

"Paradisus Iudaeorum" (1569–1648)

Zobacz interaktywny model Krakowa – stolicy Rzeczpospolitej Obojga Narodów wraz z sąsiednim Kazimierzem. Dowiedz się, czy pochodzisz z jednej z 1100 miejscowości, w których mieszkali wtedy Żydzi.

Więcej o galerii "Paradisus Iudaeorum"

Rzeczpospolita Obojga Narodów, jeden z największych krajów ówczesnej Europy, zróżnicowany etnicznie i religijnie, stała się domem dla większości Żydów na świecie. To tu Żydzi cieszyli się niespotykaną gdzie indziej autonomią i tu nauczali najważniejsi rabini.

W tej galerii zrobisz własnoręczną odbitkę na prasie drukarskiej, dokładnie tak, jak robiono to ponad 400 lat temu.

"Miasteczko (1648–1772)"

Dowiedz się, jak wyglądało życie codzienne w sztetlu, czyli miasteczku zamieszkałym w większości przez Żydów. Sztetle na stałe wpisały się w pejzaż XVIII-wiecznej Rzeczpospolitej. Koniecznie zajrzyj do jednego z najchętniej fotografowanych miejsc muzeum – unikatową rekonstrukcję sklepienia drewnianej synagogi w Gwoźdźcu.

Więcej o galerii "Miasteczko"

Odwiedź gwarny rynek i karczmę. Wejdź do żydowskiego domu, w którym główną rolę pełniła kobieta. Poznaj historię relacji chrześcijańsko-żydowskich. Popatrz na rekonstrukcję malowanego sklepienia z drewnianej synagogi w Gwoźdźcu. Znajdź na nim charakterystyczne dla kultury i religii żydowskiej polichromie pokrywające bimę.

Historia rekonstrukcji sklepienia synagogi to oddzielna opowieść, którą możesz poznać i Ty.

"Wyzwania nowoczesności (1772–1914)"

Wiek XIX rozpoczyna się rozbiorami, które zmieniły życie całego społeczeństwa. Usiądź przy stole. Wyobraź sobie, że musisz zadecydować, w którym państwie zamieszkasz. Pomoże Ci w tym interaktywny quiz. Zatrzymaj się na dawnym dworcu kolejowym i poznaj historię masowych migracji.

Więcej o galerii "Wyzwania nowoczesności"

Polscy Żydzi stali się obywatelami trzech różnych krajów: Austrii, Prus i Rosji. Ich życie zaczęło się zmieniać pod wpływem gwałtownego uprzemysłowienia, rozwoju miast i zderzenia z nowoczesnymi nacjonalizmami. U progu I wojny światowej Żydzi zadawali sobie pytania: Czy jesteśmy narodem? Jakim językiem powinniśmy mówić? Czy potrzebujemy własnego państwa?

Dowiedz się też, jaką rolę odegrali Żydzi w budowie sieci kolejowej i dokąd jeździli pociągami chasydzi.

"Na żydowskiej ulicy (1918–1939)"

Poczuj ducha Polski, jaki zapanował po odzyskaniu niepodległości. Żydzi stali się wtedy pełnoprawnymi obywatelami, choć jako mniejszość, nierzadko dyskryminowanymi. Poznaj życie kulturalne tego okresu w przedwojennym kinie lub kawiarni.

Więcej o galerii "Na żydowskiej ulicy"

Życie polityczne i kulturalne społeczności żydowskiej, mimo obaw i rozterek, było w pełnym rozkwicie. W przededniu wojny II Rzeczpospolita była domem dla 3,5 miliona Żydów – najliczniejszej diaspory w Europie. Wejdź do jednej z bram, by odwiedzić przedwojenne kino lub kawiarnię, w której bywali znani artyści.

"Zagłada (1939–1945)"

Separacja i izolacja, represje, życie w cieniu śmierci, deportacje. Zagłada przyniosła śmierć dla 90% społeczności żydowskiej w Polsce. Poznaj fragmenty archiwum Ringelbluma – świadectwa życia i śmierci ludzi, którzy doświadczyli okrucieństwa Zagłady.

Więcej o galerii "Zagłada"

Niemcy i ich sojusznicy zgładzili w czasie wojny 6 milionów Żydów z całej Europy. Muzeum POLIN powstało w sercu dawnej dzielnicy żydowskiej, przekształconej niegdyś w getto.

"Powojnie (1944 do dziś)"

Po wojnie w granicach zrujnowanej Polski znalazło się ok. 350 000 ocalałych z Zagłady Żydów. Poznaj powojenną historię społeczności żydowskiej i drogę do powstania Muzeum POLIN.

Więcej o galerii "Powojnie"

Ocalałych nurtowały pytania: uwierzyć w nowy ustrój i zostać, czy na zawsze opuścić miejsce, gdzie dokonała się Zagłada? Kolejne fale emigracji znacznie uszczupliły populację Żydów w Polsce – wydawało się, że nie ma szans na jej odrodzenie. Po 1989 roku nastąpiła jednak odnowa życia żydowskiego w Polsce. Częścią tej historii jest Muzeum POLIN.

"Więzi"

Zobacz filmy z udziałem Żydów i Żydówek rozproszonych po świecie i poznaj znaczenie więzi łączących ich z dziedzictwem i historią. Odkryj unikalne związki, które ukształtowały się w diasporach pod wpływem lokalnych środowisk.

Więcej o galerii "Więzi"

Galeria "Dziedzictwo"

Poznaj kulturowy dorobek polskich Żydów i Żydówek – osób, których dokonania stały się dziedzictwem kolejnych pokoleń. W galerii "Dziedzictwo" pokażemy Ci niezwykłe biografie, które łączą się z burzliwymi wydarzeniami historycznymi.

Zamów e-book katalogu do galerii "Dziedzictwo"

Więcej o galerii "Dziedzictwo"

W galerii "Dziedzictwo" przypominamy 26 postaci zajmujących się sztuką, literaturą, muzyką, teatrem i filmem, naukami ścisłymi i humanistycznymi, prawem, edukacją, ekonomią, polityką. Ich dorobek jest ważny dla cywilizacji światowej, polskiej lub żydowskiej.

Nasi bohaterowie i nasze bohaterki, polscy Żydzi i Żydówki, dorastali i dorastały na terenach Polski w różnych rodzinach – zarówno w religijnych, jak i zasymilowanych lub takich, które zmieniły wyznanie. Wielu i wiele z nich porzuciło świat tradycji lub wyjechało z Polski, jednak wychowanie w świecie polsko-żydowskich wartości wpłynęło na ich życiowe wybory.

Postaci, o których wspominamy w galerii "Dziedzictwo", działały na pograniczu różnych kultur, były otwarte na świat. Niech ich historie, osiągnięcia i wartości inspirują nas teraz i w przyszłości.

Lubisz przygotować się do wizyty? Zabierzemy Cię na wirtualny spacer po ekspozycji

Artefakty z kolekcji, ludzie i opowieści na wystawie stałej. Czytaj więcej na portalu Kolekcje

Więcej informacji o wystawie stałej znajdziesz w kasach muzeum. Polecamy:

katalog do wystawy "1000 lat historii Żydów polskich",
publikację "Na początku było marzenie. Jak powstało Muzeum Historii Żydów Polskich".

Informacje o dostępności wystawy stałej (poziom -2)

Brak progów i barier architektonicznych.
Dostęp schodami lub windą. Schody oznaczone kontrastowo; uchwyty z opisami w alfabecie Braille’a.
Bezpłatny przewodnik dla grup osób z niepełnosprawnościami.
Wejście z psem asystującym możliwe po okazaniu certyfikatu ochronie.
Możliwość skorzystania z pomocy asystenta/asystentki po wcześniejszym kontakcie (mail, telefon, SMS) min. tydzień przed wizytą.
Stanowiska informacyjne (PL/EN) oraz bezpłatne tyflomateriały przy wejściach do poszczególnych części wystawy.
Bezpłatny audioprzewodnik w 14 językach, w tym z trasą w PJM. Kontrastowe, powiększalne materiały multimedialne, filmy z napisami PL i EN.
Niektóre elementy ekspozycji mogą być wymagające sensorycznie (głośne dźwięki, światła, lustra).
Na poziomie 0 (dostęp windą): możliwość bezpłatnego wypożyczenia mobilnych krzesełek, naszyjnej pętli indukcyjnej i słuchawek wygłuszających na czas zwiedzania.
Na poziomie 0 (dostęp windą): toaleta dostępna, z systemem przywoławczym i przewijakiem; oznaczenia wypukłe i w alfabecie Braille’a.

Za sfinansowanie oraz realizację procesu projektowania i produkcji wystawy stałej odpowiadało Stowarzyszenie Żydowski Instytut Historyczny w Polsce.

Powstanie wystawy było możliwe dzięki wsparciu darczyńców z całego świata.

Projekt zrealizowany dzięki wsparciu Fundacji Koret.

Logo Fundacji Koret