Szukasz rzetelnej wiedzy na temat postaw Polaków wobec zagłady Żydów oraz stosunków polsko-żydowskich podczas II wojny światowej? Poszukujesz informacji o Sprawiedliwych wśród Narodów Świata i osobach ocalałych z Zagłady? Chcesz poznać ich historie, zobaczyć związane z nimi pamiątki i wysłuchać relacji historii mówionej ze zbiorów Muzeum POLIN? Przeglądaj nasz muzealny portal wiedzy — Polscy Sprawiedliwi (sprawiedliwi.org.pl).
Andrzej Śliwiak (z prawej strony) i ocalała Pola Najder-Gałkiewicz (w środku); fotografia przedstawia ich pierwsze spotkanie po wojnie, pełne wzruszeń i gestów serdeczności, Świnoujście, ok. 1975. Fot. Tomasz Najder / Zbiory Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN
W portalu Polscy Sprawiedliwi dokumentujemy i upowszechniamy historie Polek i Polaków, którzy bezinteresownie pomagali Żydom i Żydówkom podczas II wojny światowej, narażając własne życie. W ten sposób upamiętniamy osoby ratujące – przede wszystkim Sprawiedliwych wśród Narodów Świata – a także osoby ocalałe i ofiary Zagłady.
Historie pomocy prezentujemy na tle szerszego kontekstu historycznego okupowanej Polski (1939–1945), w której Żydzi zostali skazani przez nazistowskie Niemcy na całkowitą zagładę, a udzielanie im pomocy było surowo karane, nawet śmiercią. Pokazujemy, że postawy Polaków wobec Zagłady były zróżnicowane i złożone, a pomoc Żydom była zjawiskiem wyjątkowym.
Historie pomocy, opracowania, materiały edukacyjne
W portalu znajdziesz kolekcję ponad 1000 historii pomocy, którą stale powiększamy i uzupełniamy. To teksty rzetelnie opracowane przez badaczy i badaczki Zagłady na podstawie źródeł historycznych, m.in. kolekcji historii mówionej, ilustrowane archiwalnymi i współczesnymi fotografiami oraz pamiątkami osobistymi i historycznymi ze zbiorów Muzeum POLIN.
Ważnym uzupełnieniem historii pomocy są opracowania historyczne, w których przystępnie rozwijamy wybrane zagadnienia w świetle najnowszych badań naukowych. Przybliżamy m.in. motywacje osób ratujących, ryzyko kary śmierci i innych zagrożeń związanych z niesieniem Żydom pomocy, doświadczenie ukrywania się Żydów i zjawisko samopomocy po tzw. aryjskiej stronie, działalność polsko-żydowskiej Rady Pomocy Żydom "Żegota", a także kształtowanie pamięci o Sprawiedliwych i narracji o ratowaniu Żydów w debacie publicznej.
Udostępniamy materiały edukacyjne Muzeum POLIN dla nauczycieli i nauczycielek – scenariusze lekcji, filmy i rozmowy z ekspertami na temat Sprawiedliwych wśród Narodów Świata, m.in. Ireny Sendlerowej i jej współpracownic, Jana i Antoniny Żabińskich.
O projekcie
Portal powstał w ramach projektu "Polscy Sprawiedliwi – Przywracanie Pamięci", zainaugurowanego w 2007 roku pod honorowym patronatem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Portal dostępny jest w dwóch wersjach językowych – polskiej i angielskiej, a jego zawartość można przeszukiwać według m.in. imion i nazwisk, miejsc pomocy, wątków historycznych, słów kluczowych. Zachęcamy również do obserwowania strony Polscy Sprawiedliwi / Portal Muzeum POLIN w serwisie Facebook.
"Kto ratuje jedno życie, ratuje cały świat" – głosi sentencja z Talmudu, która widnieje na medalu przyznawanym Sprawiedliwym wśród Narodów Świata. Wierzymy, że w obliczu współczesnych wojen i konfliktów historie tych niezwykłych osób – ich odwaga, empatia i bezinteresowne poświęcenie, a także heroiczna wola przetrwania Żydów w czasie Zagłady, mogą być dziś inspiracją do działań na rzecz praw człowieka, dialogu i szukania tego, co łączy a nie dzieli.
