Oto obiekt: Kim jest Marek Włodarski?

Cykl "Oto obiekt" to spotkania wokół wyjątkowych dzieł i przedmiotów z naszej kolekcji. Każde z nich otwiera nową opowieść – o artystach, pamięci, o tym, jak rzeczy potrafią mówić do nas przez czas. W listopadowej odsłonie przyjrzymy się twórczości Henryka Strenga (Marka Włodarskiego) – artysty, którego życie i dzieło stanowią niezwykłe świadectwo XX wieku.

Wydarzenie będzie tłumaczone na PJM.

W ostatnich latach Marek Włodarski odkrywany jest na nowo jako jeden z kluczowych artystów w polskiej i środkowo-europejskiej sztuce nowoczesnej. W 2021 roku Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie prezentowało dużą monograficzną wystawę jego twórczości.

Przed II wojną światową Włodarski nazywał się Henryk Streng, mieszkał we Lwowie, będącym obok Krakowa i Warszawy największym ośrodkiem artystycznym międzywojennej Polski. Studiował w Académie Moderne w Paryżu (1925–1926). Mając styczność z surrealizmem, przeszczepił go we Lwowie przełomu lat 20. i 30. W 1930 roku dołączył do lewicowej grupy awangardowej Artes (1929–1935), która sformułowała propozycję sztuki upominającej się o prawa robotników i bezrobotnych, ofiar Wielkiego Kryzysu.

Wojnę Streng spędził we Lwowie – w getcie i poza nim, gdzie ukrywał się pod polskim nazwiskiem Włodarski – a także w obozie koncentracyjnym Stutthof. Przy tej tożsamości pozostał także po 1945 roku, będąc ważną postacią powojennej sztuki.

Rozmowę poprowadzi Renata Piątkowska z Muzeum POLIN. Rozmówcami będą Ewa Koźmińska-Frejlak, Piotr Słodkowski.

Ewa Koźmińska-Frejlak – socjolożka, pracowniczka naukowa w Żydowskim Instytucie Historycznym. Zajmuje się m.in. badaniem społecznej historii Żydów w Polsce po Zagładzie oraz wczesną historiografią Zagłady. Autorka tekstów z tego zakresu. Edytorka źródeł, m.in. dwóch kolekcji listów z getta warszawskiego oraz współautorka t. 18 pełnej edycji Archiwum Ringelbluma "Prasa getta warszawskiego: Haszomer Hacair". Kieruje pracami Komitetu Redakcyjnego serii "Reedycja Krytyczna prac Centralnej Żydowskiej Komisji Historycznej" (w 2023 roku ukazała się ósma pozycja serii). W 2022 ukazała się jej książka "Po Zagładzie. Praktyki asymilacyjne ocalałych jak strategie zadomawiania się w Polsce (1944/45-1950)". Obecnie pracuje nad monografią Centralnej Żydowskiej Komisji Historycznej.

Piotr Słodkowski – historyk sztuki, adiunkt w Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. Autor trzech monografii: "Modernizm żydowsko-polski. Henryk Streng / Marek Włodarski a historia sztuki" (IBL PAN, 2019), "Klimat odwilży. Obrazy Marka Oberländera" (słowo / obraz terytoria, 2024), "Polish Modernism and Jewish Identity: The Art of Henryk Streng, 1924–1960" (Bloomsbury Academic, 2025). Redaktor naukowy wielu tomów, m.in. "Was Socialist Realism Global? Modernism, Soc-Modernism, Socially Engaged Figuration" (z Magdą Lipską, Wydawnictwo MSN, 2023), a także redaktor numerów tematycznych rocznika "Miejsce" pt. "The History of Art in Poland and the Holocaust" (z Luizą Nader, 2020) oraz "Kwartalnika Historii Żydów" pt. "Sztuka wobec powstania w getcie warszawskim" (2023). Jego badania koncentrują się na polskiej sztuce między- i powojennej z naciskiem na współczesne studia na temat środkowoeuropejskich modernizmów, figuracji zaangażowanej społecznie oraz relacji sztuki i Zagłady.

Orlen - mecenas muzeum