Patronat POLIN

Premiera książki "Ginczanka. Nie upilnuje mnie nikt"

Okładka książki: Izolda Kiec, Ginczanka. Nie upilnuje mnie nikt
fot. Muzeum Historii Żydów Polskich

"Ginczanka. Nie upilnuje mnie nikt" autorstwa Izoldy Kiec, to długo wyczekiwana biografia Zuzanny Ginczanki i pierwsza tak obszerna opowieść o życiu wybitnej poetki, intrygującej i tajemniczej kobiety. Jak wiele odpowiedzi udało się odnaleźć w faktach i wspomnieniach, a jak wiele tropów podpowiadają same wiersze?

Zuzanna Ginczanka, a właściwie Zuzanna Polina Gincburg. Znajomi mówili na nią Sana, Sanka, Gina… Urodziła się w Kijowie, a dzieciństwo spędziła w Równem – w żydowskiej rodzinie mówiącej po rosyjsku. Poezję pisała po polsku.

W Warszawie już za życia była legendą kawiarnianej cyganerii drugiej połowy lat trzydziestych. Przyjaźniła się z Tuwimem i Gombrowiczem, polemizowała z Karpińskim i Słonimskim. W czasie wojny uciekła do Lwowa, a stamtąd do Krakowa. W 1944 roku została zatrzymana i rozstrzelana kilka miesięcy później w Płaszowie. Od lat dziewięćdziesiątych poezja Ginczanki i sama Ginczanka budziła coraz większe zainteresowanie.

Izolda Kiec zbiera i weryfikuje dotychczasowe informacje na temat poetki oraz uzupełnia je o niepublikowane wcześniej relacje jej znajomych, a także fakty zgromadzone podczas poszukiwań w archiwach. Nie dąży do rozstrzygania sprzecznych relacji tam, gdzie jest to niemożliwe, unika tworzenia jednoznacznego obrazu swojej bohaterki. 

Odpowiedzi na pytania o osobowość i o tajemnice Ginczanki, biografistka szuka także w jej wierszach, w szczątkowo zachowanej korespondencji i w fotografiach, kryjących być może więcej aniżeli piękny uśmiech.

Biografia pokazuje konteksty czasu i miejsc, w których żyła Ginczanka. Wzbogacona jest w materiały ilustracyjne: fotografie oddające realia epoki, dokumenty dotyczące samej poetki i bliskich jej osób oraz unikatowe, nieznane dotąd portrety Ginczanki.

"Ani sama Zuzanna, ani czas w jakim żyła, ani kolejne miejsca, w których próbowała się zadomowić bądź schronić jedynie, nie sprzyjają rozjaśnianiu obrazu. Jego rekonstrukcja to prawdziwa archeologia fragmentów, śladów, ruin. A może tak właśnie metaforyzują się osobowość i los Zuzanny Ginczanki? Poprzez wymkniecie, ucieczkę, otwarcie na przekór zamykaniu…"

Izolda Kiec – literaturoznawczyni, teatrolożka i kulturoznawczyni. Zajmuje się literaturą (głównie poezją) i teatrem XX wieku oraz badaniem form popularnych (przede wszystkim kabaretem, piosenką i musicalem), a także metodologią badań kultury popularnej. Inspiruje ją krytyka feministyczna, gender studies i szkoła nowej krytyki.

W 2014 roku założyła Fundację Instytut Kultury Popularnej, której jest prezeską i w ramach której współtworzy m.in. projekt Archiwum Kultury Popularnej, jest redaktorką naczelną rocznika "Studia z Kultury Popularnej" oraz redaguje serię wydawniczą Wielkopolskie Mikrohistorie. Autorka opracowania wierszy Zuzanny Ginczanki "Poezje zebrane (1931–1944)" (Marginesy 2019).


Patronat honorowy nad książką objęło Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN.