Język równościowy i język opresyjny

Jak mówić, żeby nikogo nie wykluczyć? O języku, który może ranić, ale też leczyć. Słowa mają moc. Mogą budować mosty albo stawiać mury i zastawiać pułapki. Czy język daje nam wolność, czy raczej pokazuje, gdzie jej brakuje?

Dwie osoby uczestniczą w performansie na wystawie czasowej Moc słów. Jedna stoi i fotografuje lub nagrywa telefonem, druga siedzi na podłodze z uniesionymi rękami.

Fot. M. Jaźwiecki / Muzeum Historii Żydów Polskich

W czasie spotkania przyjrzymy się, jak zmienia się język i kto stoi za tymi zmianami. Porozmawiamy o formach równościowych w języku polskim, o niebinarności, samookreśleniu i codziennych wyborach słów, które – chcemy czy nie – mają znaczenie. To dyskusja o zmianie wrażliwości językowej i jej różnym odbiorze. Poszukiwanie niebinarności języka hebrajskiego jest obecne na wystawie – od tego można zacząć dyskusje o języku równościowym.

Informacje o dostępności wydarzenia

Przestrzeń przy dachu synagogi (poziom 0)

Dostępne wejście: 2 pary drzwi obrotowych oraz 1 szerokie drzwi automatycznie otwierane (zielony przycisk przy wejściu na wysokości ok. 90 cm).
Konieczność przejścia przez punkt ochrony ze skanerem i wykrywaczem metali.
Wejście z psem asystującym możliwe po okazaniu certyfikatu ochronie.
Brak progów i barier architektonicznych.
Dojście do kas: mostek o nachyleniu utrudniającym poruszanie się na wózku; ochrona udziela pomocy.
Obsługa kas w polskim języku migowym: środy, godz. 10:30–16:00.
Stanowiskowa pętla indukcyjna przy kasach.
Możliwość bezpłatnego wypożyczenia mobilnych krzesełek, naszyjnej pętli indukcyjnej i słuchawek wygłuszających na czas zwiedzania.
W pobliżu: toaleta dostępna, z systemem przywoławczym i przewijakiem; oznaczenia wypukłe i w alfabecie Braille’a.
Na poziomie -1 (dostęp windą): komfortka wyposażona w przewijak i leżankę.

Panelistki i paneliści:

Margaret Ohia-Nowak – profesorka UMCS w Instytucie Nauk o Komunikacji Społecznej i Mediach. Językoznawczyni, medioznawczyni i kulturoznawczyni. Autorka książki "Antyczarny rasizm. Język – dyskurs – komunikacja" (Wyd. UMCS, 2025), współautorka "Słownika antyrasizmu" (2024). Prowadziła badania m.in. na City University London, na Uniwersytecie Pompeu Fabra w Barcelonie i na Uniwersytecie Amsterdamskim. Aktywistka praw człowieka. Konsultantka i ekspertka Diversity, Equity and Inclusion. Prowadzi szkolenia, wykłady i konsultacje z inkluzywności w krajowych i międzynarodowych organizacjach. Prowadzi warsztaty z komunikacji włączającej, kompetencji międzykulturowej oraz z profilaktyki dyskryminacji ze względu na płeć. Popularyzatorka edukacji antyrasistowskiej w Polsce.

Yga Kostrzewa – społeczniczka, działająca przede wszystkim na rzecz społeczności LGBTQIAP+ i ruchu feministycznego. Od 1998 roku aktywistka Lambdy Warszawa. W latach 2005–2019 Członkini Porozumienia Kobiet 8 Marca, członkini Rady Kongresu Kobiet, członkini Rady Fundacji Trans-Fuzja, współorganizatorka Parad Równości w Warszawie (2004–2010). Współzałożycielka Grupy Inicjatywnej ds. Związków Partnerskich (2009). Człowiek Dużego Formatu Gazety Wyborczej 2006. Współautorka książek "Nowe kierunki w zarządzaniu. Podręcznik akademicki" i "HomoWarszawa". Pomysłodawczyni akcji we współpracy z Gazetą Wyborczą „Odkrywamy się”. Inicjatorka i współautorka poradnika "Jak pisać i mówić o osobach LGBT+".

Marek Łaziński – językoznawca, profesor nauk humanistycznych, profesor Uniwersytetu Warszawskiego (Wydział Polonistyki, Instytut Języka Polskiego). Autor książek takich jak: "O panach i paniach, Słownik zapożyczeń niemieckich w polszczyźnie". Wykładał również na uniwersytetach w Berlinie i Moguncji. Współorganizuje plebiscyt UW na Słowo Roku oraz plebiscyt Młodzieżowe Słowo Roku. Współtworzył polskie korpusy językowe. Członek Rady Języka Polskiego, Komitetu Językoznawstwa i Komitetu Słowianoznawstwa PAN. Bada kategorie gramatyczne polszczyzny, m.in. aspekt czasownika i rodzaj rzeczownika w ujęciu porównawczym oraz interpretacje psychologiczne tych kategorii.

Prowadzenie:

Marta Perchuć-Burzyńska – dziennikarka radiowa i telewizyjna. Z wykształcenia romanistka. Związana od lat z Radiem TOK FM, gdzie jest wydawczynią i prezenterką informacji, a także prowadzi audycje Kultura Osobista i Godzina Kultury. Współprowadząca audycję Poczytalni. Autorka telewizyjnego cyklu spotkań z ludźmi kultury "Tamte lata, tamte dni".

Logotypy organizatorów, partnerów, sponsorów wystawy czasowej Moc słów.