W ten sposób Icchak Grünbaum opisywał w sejmie wydarzenia, które rozegrały się w sierpniu 1920 r., w decydującym momencie walk polsko-bolszewickich. Wówczas na rozkaz ministra spraw wojskowych gen. Kazimierza Sosnkowskiego w obozie w Jabłonnej internowano żydowskich żołnierzy pozafrontowych i ochotników.

Był to wyraz narastającej od miesięcy podejrzliwości i nieufności Polaków wobec Żydów. Mit żydowskiej odpowiedzialności za bolszewicki przewrót, propagowanie komunizmu w Polsce oraz inne spiski doprowadził już wcześniej do tragicznych w skutki wydarzeń. Kwestionowano żydowską lojalność wobec odradzającej się Rzeczpospolitej, czego najtragiczniejszym przejawem były pogromy Żydów (m.in. w Wilnie i we Lwowie). Sytuacji tej nie zmieniał fakt, że jedynie pojedyncze grupy w społeczeństwie żydowskim opowiedziały się po stronie wkraczających oddziałów radzieckich.

Jednocześnie liczne żydowskiej partie polityczne i organizacje apelowały o aktywny udział w obronie kraju. Wielu Żydów, z doświadczeniem w Legionach Józefa Piłsudskiego lub armiach zaborców walczyło w wojnie polsko-bolszewickiej, niejednokrotnie udowadniając swoje przywiązanie do Polski.

Pamięć i znaczenie tych faktów zostało przyćmione pochopną decyzją o internowaniu żydowskich ochotników i żołnierzy. Rocznica bitwy warszawskiej z 1920 r. stanowić powinna również pretekst do namysłu nad stosunkiem Żydów do niepodległej Polski i Polaków do trzymilionowej społeczności żydowskiej.

Więcej o przebiegu wojny polsko-bolszewickiej 1920-2020 przeczytają Państwo na stronie portalu Wirtualny Sztetl.