Pochodzę od ananasa – słuchowisko wielojęzyczne (polsko-jidyszowe)

"Pochodzę od ananasa" to wielojęzyczne słuchowisko, które za punkt wyjścia bierze twórczość Else Lasker-Schüler i jej doświadczenie "za/od-domowienia" w języku.

Język, tożsamość, eksperyment

Podążamy tropem artystycznych poszukiwań pisarki. Przyglądamy się próbom przekraczania opozycji binarnych – zarówno w języku, jak i w ciele. Spoglądamy na nieco mniej oczywiste związki jej twórczości z futuryzmem i dadaizmem. Wszystko to, by zapytać, jak język łączy się z deklaracjami przynależności – narodowej czy genderowej i jak można go poddać eksperymentowi, odrzucając esencjalizm.

Choć Lasker-Schüler często odwoływała się do idei pierwotności, to jednocześnie mnożyła w swoich tekstach fantastyczne historie własnych początków, wymyślała kolejne imiona i prajęzyki, tym samym idei tej poniekąd zaprzeczając. W tę poetycką genealogię zwielokrotnioną wprowadzamy pozornie nieobecny w niej element – język i literaturę jidysz.

Jidysz: fantazje i maski

Na początku XX wieku jidysz – odrzucany przez wielu niemieckich Żydów jako "antyjęzyk" – stał się dla części żydowsko-niemieckiej inteligencji ważnym symbolem autentyczności czy też językiem fantazmatycznym, jak u Kafki. Choć sama Lasker-Schüler jidysz nie znała, była obecna w jego kręgu dzięki kontaktom z jidyszową awangardą, tłumaczeniom i poetyckim dialogom. Jedną z jej "rozmówczyń" była Anna Margolin – poetka, która podobnie jak Lasker-Schüler grała tożsamościami, zakładała maski i badała granice języka.

Gra w język(i)

Dla Lasker-Schüler tekst był performansem – a jego język nie był raz na zawsze zdefiniowany, miał się każdorazowo zmieniać w kontakcie z publicznością. Słuchowisko nawiązuje do tej idei, proponując dźwiękową grę w języki i tożsamości – zarówno historyczne, jak i wymyślone. Nie jest to rekonstrukcja, lecz nowa odsłona. W szczeliny języka niemieckiej poetki wprowadzamy nowe głosy – teksty i dźwięki.

Zapraszamy zatem do wspólnej przygody, a ta zawsze ma w sobie element zaskoczenia i niespodzianki. Jedno pozostaje pewne: ananas jest ananasem, jest ananasem, jest ananasem.

"Pochodzę od ananasa" – słuchowisko wielojęzyczne na podstawie twórczości Else Lasker-Schüler i innych

  • Koncepcja i scenariusz: Karolina Szymaniak
  • Opracowanie: Natalia Chmielarz
  • Muzyka: Szymon Wildstein
  • Głosy: Karolina Szymaniak, Natalia Chmielarz
  • Realizacja: Hubert Osmólski
  • Oprawa graficzna: Anna Rabczuk

Pochodzę od ananasa – słuchowisko wielojęzyczne (polsko-jidyszowe)

godz. 19:00
25.11.2025 - 25.11.2025

Centrum Kultury Jidysz, ul. Andersa 15

  • Wstęp wolny