Szalom Asz – pisarz tworzący w jidysz – urodził się w Kutnie, 1 listopada 1880 roku, zmarł w Londynie 10 lipca 1957 roku. W utworach przedstawiał życie Żydów w przeszłości (m.in. fascynował się początkami chrześcijaństwa) i współczesności.
Copyrights
fot. Library of Congress Prints and Photographs Division, New York World-Telegram and the Sun Newspaper Photograph Collection
Otrzymał tradycyjną edukację religijną, lecz wkrótce zyskał opinię heretyka i odszedł z domu. W roku 1900 w Warszawie zadebiutował opowiadaniem "Mojszełe"; wszedł do literackiego salonu Icchaka L. Pereca, gdzie zyskał uznanie. Od 1914 poza krajem, przeważnie w USA, od 1954 w Izraelu.
Po 1918 jako przedstawiciel Jointu brał udział w akcji pomocy dla żyd. ofiar wojny i rewolucji. Zaprzyjaźniony z twórcami polskimi (m.in. ze S. Żeromskim i St. Witkiewiczem), z którymi spotykał się m.in. w Kazimierzu Dolnym ("dla mnie Wisła szumi po żydowsku"), znajdował się pod wpływem I. L. Pereca.
Jego utwory (powieści, opowiadania, sztuki teatralne) przełożono na wiele języków, w tym na polski, m.in.: "Dos sztetł" (Miasteczko 1905; wyd. polskie 1911), trylogia "Farn mabul" (Przed potopem 1929-31, wyd. polskie 1930-31), "Der man fun Naceret" (Mąż z Nazaretu 1939, wyd. polskie 1990), "Di kiszufmacherin fun Kastilien" (Czarodziejka z Kastylii 1926, wyd. polskie 1993).
Jerzy Tomaszewski
Więcej o postaci Szaloma Asza przeczytają Państwo w portalu Wirtualny Sztetl.
