3 grudnia 2013 w gmachu UNESCO w Paryżu odbył się wernisaż wystawy „They risked their lives – Poles who saved Jews during the Holocaust”. Wystawa powstała w oparciu o zasoby historii mówionej muzealnego projektu „Polscy Sprawiedliwi – Przywracanie pamięci” i została sfinansowana przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych RP. Otwarcia dokonał Ambasador Rzeczypospolitej Polskiej we Francji Tomasz Orłowski.

Wystawa ma za zadanie przedstawić widzom z zagranicy polskich Sprawiedliwych wśród Narodów Świata jako grupę unikatową na tle narodów europejskich. Jej docelowymi odbiorcami są zagraniczne środowiska opiniotwórcze na całym świecie, które biorą udział w wydarzeniach kulturalnych organizowanych przez polskie ambasady, konsulaty i instytuty kultury polskiej. Przygotowana na 18 plansz wystawa na razie dostępna jest w angielskiej wersji językowej. Szykowane są jej kolejne wersje językowe, w tym również polska.

W wystawie wykorzystane zostały cytaty oraz ikonografia pochodzące z zasobów projektu „Polscy Sprawiedliwi – Przywracanie Pamięci” realizowanego przez Muzeum Historii Żydów Polskich od 2007 roku. Poznajemy twarze, historie i emocje polskich Sprawiedliwych oraz osób przez nich uratowanych. Objaśniony jest kontekst historyczny okupowanej przez Niemców Polski – ukazane są zarówno sankcje grożące za udzielanie pomocy Żydom, jak i motywacje osób niosących ratunek, działalność polskiego podziemia, Rządu RP na uchodźstwie, a także księży i zakonnic na rzecz ratowania Żydów. Ponadto wystawa objaśnia, w jaki sposób tematyka Sprawiedliwych jest obecna we współczesnym polskim dyskursie publicznym.

Wystawa była otwarta jako wydarzenie towarzyszące polsko-litewskiej debacie pt.: „Rester humain dans des conditions inhumaines: courage et créativité dans les ghettos de Varsovie et de Vilnius” zorganizowanej pod hasłami „kreatywności” (przedstawiono dzieła sztuki i poezję twórców z getta wileńskiego) i „odwagi” - gościem debaty był red. Marian Turski, honorowy Przewodniczący Stowarzyszenia Żydowski Instytutu Historyczny w Polsce, który swoje przemówienie poświęcił przede wszystkim opowieści o badaniach naukowych nad głodem w getcie warszawskim i Archiwum Ringelbluma. 

Wystawa „They risked their lives – Poles who saved Jews during the Holocaust”

Autorki: Joanna Król i Klara Jackl/Muzeum Historii Żydów Polskich

Konsultacja naukowa: prof. Feliks Tych, dr Hanna Węgrzynek/Muzeum Historii Żydów Polskich

Konsultacja w Ministerstwie Spraw Zagranicznych RP: dr Elżbieta Frister, dr Sebastian Rejak, dr Krzysztof Strzałka

Projekt graficzny: Filip Zagórski

Tłumaczenie: Richard J. Bialy, M.A.