• Premiera: 28 lutego 2024
• Książka ukazała się nakładem HarperCollins Polska
• Polskie tłumaczenie: Dagmara Budzbon-Szymańska

Książka dokumentuje rzeczywistość wojenną w Holandii, widzianą oczami jej mieszkańców i zapisaną w dziennikach prowadzonych w odpowiedzi na apel radiowy Gerrita Bolkesteina, ówczesnego ministra edukacji, sztuki i nauki. Do pisania pamiętników przyłączyli się wszyscy – dziennikarze, pisarze, nauczyciele, osoby publiczne, młodzież i dzieci. Są to relacje z pierwszej ręki, zwykłych ludzi żyjących w niezwykle trudnych czasach. Niestety, nie wszystkie dzienniki przetrwały wojnę, a te, które udało się uratować, są żywym dowodem doświadczeń wojennych przeciętnych obywateli. Aby zachować obiektywizm, Nina Siegal wybrała świadectwa ukazujące różne punkty widzenia.

Opierając się na wybranych tekstach z kolekcji ponad dwóch tysięcy holenderskich pamiętników pisanych podczas II wojny światowej, a dziś znajdujących się pod opieką archiwistów, "Pamiętnikarze" rzucają nowe światło na tę tragiczną część historii. Pozwalają spojrzeć na nią w świeży sposób, oczami m.in. sympatyzującego z nazistami policjanta czy żydowskiego dziennikarza, dokumentującego codzienne życie w obozie tranzytowym.

Dziennikarka Nina Siegal – dorastająca w Stanach Zjednoczonych w rodzinie, która przeżyła Holokaust – zawsze zastanawiała się, jak II wojny światowej doświadczali zwykli ludzie. Jako dziecko słyszała opowieści o wojnie i o dzienniku Anne Frank, ale były to albo lekcje moralności, albo historie z puentą. Aby łatwiej było odnaleźć się w amerykańskiej rzeczywistości, nigdy nie ujawniano jednak szczegółów z przeszłości.

Kiedy dorosła już Siegal przeprowadziła się do Amsterdamu, pytania o historię powróciły, a wraz z nimi pojawiły się nowe: dlaczego w czasie wojny zginęło siedemdziesiąt pięć procent holenderskiej społeczności żydowskiej, podczas gdy w innych krajach Europy proporcje te były inne? Jak wpisuje się to w narrację o holenderskim ruchu oporu, o którym tak wiele słyszała, i jak odnosi się do słynnej tolerancji, o której ludzie w Holandii zawsze chętnie mówią? A w końcu, co być może najważniejsze, czy nie znając odpowiedzi na te pytania, mogłaby wychowywać w tym kraju żydowskie dziecko?

Wnikliwa i wyjątkowa książka "Pamiętnikarze", będąca wynikiem analizy pamiętników zwykłych ludzi, pozwala zrozumieć naturę oporu, działanie pamięci oraz sposoby, w jakie rozpatrujemy i upamiętniamy przeszłość.