Najstarsze pamiętniki Żydów krakowskich – "Zwój pana Meira" i "Zwój nienawiści"

"Zwój pana Meira" to historia uprowadzenia piętnastoletniego żydowskiego chłopca. Wędrujący z Moraw do Krakowa Meir ben Jechiel został porwany przez polskiego szlachcica. Wspomnienia z okresu niewoli pełne są niedomówień i zagadek, których rozwikłanie wymagało niemal detektywistycznych poszukiwań. Dają przy tym ciekawy wgląd w sferę współżycia ludności żydowskiej z nieżydowską na początku XVII wieku.

Okładka książki "Najstarsze pamiętniki Żydów polskich"
Copyrights
fot. PWN
Okładka książki "Najstarsze pamiętniki Żydów krakowskich" – Zwój pana Meira i Zwój nienawiści
Copyrights
fot. materiały promocyjne

Autorem "Zwoju nienawiści" jest Jom Tow Lipmann Heller, jeden z najważniejszych rabinów Europy Środkowo-Wschodniej w czasach wojny trzydziestoletniej i powstania Chmielnickiego. Zwój opowiada, jak wskutek intrygi trafił do więzienia i jakie koleje przeszedł później aż do objęcia rabinatu krakowskiego. W swoim autobiograficznym tekście Heller ukazuje realia epoki z perspektywy członka tradycyjnej elity żydowskiej.

Trzeci tom serii "Żydzi. Polska. Autobiografia" prezentuje najstarsze teksty wspomnieniowe Żydów związanych z Krakowem. Są to zarazem najstarsze zabytki pamiętnikarstwa żydowskiego z okresu I Rzeczypospolitej. Mają one szczególną wartość literacką oraz jako źródło historyczne.