Żydowskie dziedzictwo kulturowe

Sąsiedzi: przedmioty, ludzie, opowieści

Zbliżenie na starą, czarno-białą fotografię.
fot. Muzeum Historii Żydów Polskich

Rozwijanie zbiorów cyfrowych i ich udostępnianie to obszar działania muzeum równie ważny, jak wystawy, tworzenie kolekcji obiektów i działania kulturalne. W ramach projektu „Żydowskie Dziedzictwo Kulturowe” Muzeum POLIN dokumentuje dziedzictwo i historię polskich Żydów, nagrywając wywiady ze świadkami historii, zbierając zdjęcia i cyfrowe kopie dokumentów, opracowując teksty czy prowadząc bazy danych. Te cyfrowe zasoby są udostępniane w Internecie, głównie przez dwa muzealne portale: „Wirtualny Sztetl” i „Polscy Sprawiedliwi”, a także Centralną Bazę Judaików.

Portal „Wirtualny Sztetl” należy do największych w Polsce internetowych serwisów historycznych. Jest poświęcony przeszłości żydowskich miasteczek i miast oraz ich mieszkańców z historycznych terenów Polski. Dokumentuje też to, co się dzieje we współczesnym polskim świecie żydowskim, a także w polskiej pamięci zbiorowej na temat Żydów. Jego rozbudowa i dalszy rozwój będzie oparty na gromadzeniu dokumentacji wizualnej dotyczącej żydowskich zabytków lokalnych, cmentarzy i współczesnego życia żydowskiego w Polsce, a także weryfikacji opracowań historycznych na temat przedwojennych gmin żydowskich w Polsce. 

Dzięki projektowi portal zyska tysiące stron opisów historiograficznych oraz nowe materiały ikonograficzne. W partnerstwie z Narodowym Instytutem Dziedzictwa (NID) planowane jest przygotowanie i publikacja online opisów co najmniej 300 wybranych cmentarzy żydowskich wraz z historią lokalnej społeczności żydowskiej. W każdym z 16 województw przewidziano realizację pilotażowego projektu edukacyjnego mającego na celu włączenie lokalnej społeczności w poznanie historii i ochronę cmentarza żydowskiego włącznie z jego oznakowaniem i organizacją towarzyszącej ceremonii. 

„Polscy Sprawiedliwi” to portal poświęcony historiom pomocy niesionej Żydom przez Polaków podczas II wojny światowej. Udostępnia ponad tysiąc opowiadań o ponad pięciu tysiącach ludzi – Sprawiedliwych i ocalałych Żydach. W ramach projektu opublikowane zostaną kolejne historie ratowania Żydów z towarzyszącą dokumentacją i materiałami audiowizualnymi. We współpracy z Norweskim Centrum Studiów nad Holocaustem i Mniejszościami odbędą się programy badawcze poświęcone m.in.: wymianie dokumentacji i wiedzy w zakresie opracowywania oraz popularyzacji zasobów historycznych czy rozwojowi zasobów historii mówionej.

Dzięki projektowi ŻDK aż o tysiąc nowych obiektów powiększy się „Centralna Baza Judaików”, która udostępnia online zbiory judaików pochodzących z polskich muzeów, archiwów i kolekcji prywatnych. Są one sukcesywnie digitalizowane, opisywane i publikowane w sieci. 

Szansą na bezpośrednią formę upowszechniania wiedzy będzie jubileuszowa gala „Dni Darczyńcy”, którą przygotowano z myślą o podtrzymywaniu relacji ze świadkami historii oraz darczyńcami obiektów dziedzictwa żydowskiego biorących udział w tworzeniu kolekcji muzeum.

Wspólnie działamy na rzecz Europy zielonej, konkurencyjnej i sprzyjającej integracji społecznej

www.eeagrants.org, www.norwaygrants.org, www.gov.pl